Anlam olarak mobilya veya mobilye (İtalyanca mobilia; Fransızca
mobilier), oturulan yerlerin süslenmesine ve türlü amaçlarla
donatılmasına yarayan eşyadır.
Bu tanımlamadan da anlaşılacağı gibi, mobilya, işlevsel değeri ile
mekanın kullanışlığını etkileyen, estetik değeri ile de mekanın güzel ya
da çirkin görünmesini, yaşadığımız veya çalıştığımız mekanların sıcak,
sevimli ve renkli bir ortam haline gelmesini sağlayan, kısaca sanat ve
tekniği birleştiren bir üründür.
Mobilya denilince ilk akla gelen ahşap mobilyadır. Özellikle, masa,
dolap, karyola, komedin, kitaplık gibi konut donatılarında, çeşitli büro
donatılarında, okul sıra ve masalarında çoğunlukla ahşap malzeme
kullanılmaktadır. Günümüzde mobilya yapımında çelik, alüminyum, cam ve
plastik gibi diğer malzemeler kullanılmaya başlanmış ise de halen ahşap
malzeme bu konuda popülaritesini sürdürmektedir.
Kolayca işlenebilmesi, birbirlerine kolayca birleştirilebilmesi,
direncinin yüksek oluşu, eskidiğinde kolayca değiştirilebilmesi,
boyanabilmesi gibi özellikler, ağaç malzemenin mobilya yapımında daha
fazla tercih edilmesinin ana nedenleridir.
Mobilya, piyasada "kahverengi eşya" olarak anılmakta olup, tüketici
talebi sınıflandırmasında "dayanıklı tüketim malları" kategorisine
girmektedir.
MOBİLYANIN YAŞAMIMIZDAKİ YERİ
İnsan yaşamı çeşitli mekanlar içinde geçmektedir. Bu mekanlar yapılış
amaçlarına uygun olmalı, kullanıcısına gerekli konfor düzeyini
sağlamalıdır. Mekan içindeki ısı, ışık, ses, renk, koku gibi fiziksel
etmenler ve donatı öğeleri, kişi gereksinim ve eylemlerine göre dengeli
bir biçimde kurulmalıdır. Duvar, kolon, kapı, pencere gibi yapısal
bileşenler kadar donatı, aksesuar gibi mekansal öğeler de mekan
oluşturmada çok etkili rol oynar. Donatı renk ve dokusunun seçimi ile
birlikte, bunların mekan içindeki yoğunluk ve organizasyonu, o mekanın
yaşanabilirliğini, olumlu ya da olumsuz yönde etkileyebilmektedir.
Mimar tarafından oluşturulan mekanın kullanışlı olabilmesi için tüm
yapısal konforların yanı sıra donatı-mekan ilişkisi iyi kurulmalıdır.
Mekanlar çoğunlukla kullanıcılar tarafından donatıldıklarından, o
mekanın yaşanabilirliği bir anlamda kullanıcı kontrolundadır. Mekan ne
kadar iyi düzenlenirse, o derecede kullanışlı olur.
Donatıların seçimi, yoğunluğu ve mekansal organizasyonu, mekan
kullanışlılığını etkileyen önemli faktörler arasındadır. Mekanlar
düzenlenirken, mekan içinde yeterli derecede ferahlık sağlanmalıdır.
Odadaki eşya ne kadar düzenli olursa o kadar ferah algılanacaktır.
Ferahlık ve büyüklük ayrı kavramlar olduğu ve boş bir odanın ferah
olarak değerlendirilemeyeceği göz önüne alınmalı, ferahlığın ancak
işlevin gerektirdiği eşya düzeni ile anlam kazanacağına dikkat
edilmelidir.
Eşya düzeni kadar renk düzeni de ferahlık üzerinde etkilidir. Eşyaların
hantal, yüksek ve koyu renkli olanlarına kıyasla, küçük boyutta, hafif
görünüşlü, yere yakın ve açık renkli olanları, kapladıkları hacim ve
ışık yansıtıcı özelliklerinden dolayı ferah görünmeye yardımcı
olabilirler. Renklendirmede mekanın bütünlüğünü bozmamak gerekir.
Donatıların birbirleriyle ve yapı elemanlarıyla olan uyumu da göz önüne
alınmalıdır.